Để cân đối lại lượng điện sử dụng trong thời gian tới, EVN vừa có văn bản gửi Thủ tướng đề nghị các nhà máy thép lớn phải tự lo điện...

Tiêu tốn 3,5 tỉ kWh mỗi năm

Tổng giám đốc EVN Phạm Lê Thanh vừa có văn bản gửi Thủ tướng nêu những khó khăn trong việc cấp điện cho các dự án sản xuất gang thép ngoài quy hoạch. Theo EVN, tính đến ngày 30-8-2009, VN có tới 65 dự án sản xuất gang thép công suất 100.000 tấn/năm trở lên (chưa kể các dự án của Tổng công ty Thép quản lý).

Đáng lưu ý là trong số các dự án này chỉ 17 dự án trong quy hoạch, 16 dự án được bổ sung quy hoạch. Còn lại có tới 32 dự án do các địa phương tự cấp phép không theo quy hoạch, chưa có ý kiến của Thủ tướng và không thỏa thuận với Bộ Công thương theo quy định.

Để cấp điện cho các dự án gang thép, theo EVN, hằng năm phải dành tới 3,5 tỉ kWh, ngành điện dự tính phải đầu tư khoảng 35.500 tỉ đồng cho hệ thống dây dẫn, máy biến áp, nguồn điện... mới đáp ứng đủ. Trong khi đó, các dự án thép mới hoạt động khoảng 50% công suất. Với khả năng cung ứng của hệ thống, EVN cho rằng điện cho các nhà máy gang thép làm tăng khối lượng đầu tư cho ngành điện và ảnh hưởng lớn đến việc cấp điện cho các ngành khác và sinh hoạt của nhân dân.

Theo công văn của EVN gửi Thủ tướng, các nhà máy thép hiện nay đang được mua điện với giá khoảng 909,28 đồng/kWh, tương đương 4,78 cent/kWh. Trong khi đó giá bán điện công nghiệp (trong đó có thép) ở Thái Lan cao gần gấp đôi, lên tới 8,12 cent/kWh, Singapore 14,1 cent/kwh, Indonesia 6,7cent/kWh... EVN khẳng định điều này cho thấy nhiều nhà đầu tư nước ngoài chỉ muốn tranh thủ giá điện VN rẻ để đầu tư, xuất khẩu thép sang nước khác.

Phần lớn là công nghệ cũ

Theo báo cáo của Viện Năng lượng Bộ Công thương, điều đáng chú ý là nhu cầu tiêu thụ điện của TP.HCM năm 2008-2009 - nơi có GDP cao nhất nước - lại tăng thấp nhất cả nước, chỉ tăng 7,7%, Khánh Hòa trên 8%, Đồng Nai trên 9%. Trong khi đó, nhu cầu điện của Hải Phòng tăng trên 15%, Quảng Ninh trên 15%, Ninh Bình 17,2%...

Có tỉnh GDP tăng cao, nhu cầu điện lại tăng thấp trong khi nhiều tỉnh GDP thấp, nhu cầu điện lại tăng cao thì rõ ràng vấn đề nằm ở các nhà máy mà các tỉnh này thu hút đầu tư có nhiều dự án tiêu thụ điện... kinh khủng. Quảng Ninh nổi tiếng với các nhà máy thép Cái Lân, Cửu Long của Vinashin, Ninh Bình nổi tiếng với một xã có vài nhà máy ximăng cỡ lớn...

Theo ông Phạm Chí Cường - chủ tịch Hiệp hội Thép, muốn sản xuất 1 tấn thép từ phôi, các nhà máy thép tiêu thụ hết 120kWh, nếu luyện phôi sẽ tiêu thụ khoảng 700kWh/tấn phôi. Các thế hệ lò của VN hiện rất đa dạng, một số dùng công nghệ tiết kiệm năng lượng nhưng phần lớn vẫn là công nghệ cũ so với thế giới, có mức tiêu thụ năng lượng cao. Trong khi đó, điện bình quân đầu người tại VN năm 2009 mới đạt 867kWh/người/năm.

Theo một quan chức của EVN, đây chính là một trong những nguyên nhân gây thiếu điện do tốc độ xây dựng nhà máy điện không theo kịp so với tốc độ xây dựng các nhà máy có công nghệ thấp. “Để xây một nhà máy điện mất 3-4 năm, nếu các dự án công nghiệp tiêu thụ điện lớn cứ được cấp phép thoải mái như hiện nay thì không bao giờ hết thiếu điện” - vị quan chức của EVN nói.

Trong văn bản gửi Thủ tướng, EVN đã kiến nghị các tỉnh thành phải chấp hành nghiêm quy hoạch ngành thép. Đặc biệt, với những dự án thép lớn có công suất từ 100MVA trở lên cần giao chính chủ đầu tư làm nhà máy điện tự phục vụ nhu cầu điện. Đồng thời sớm ban hành tiêu chuẩn công nghệ sản xuất thép ở VN, tránh việc nhập khẩu các công nghệ sản xuất thép lạc hậu.

Một nhà máy thép dùng điện bằng 12 vạn dân

Theo một lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên Điện lực Hải Phòng, mỗi ngày tám nhà máy (có sáu nhà máy thép) ở Hải Phòng tiêu thụ đến 4 triệu kWh, trong khi tổng sản lượng điện Hải Phòng có thời điểm chỉ được phân bổ khoảng 7 triệu kwh/ngày.

“Chỉ cần chúng tôi vận động được một nhà máy thép dừng hoạt động trong một ngày, lượng điện dư ra khoảng 400.000kWh, đủ cung cấp điện cho hẳn một quận của Hải Phòng với trên 12 vạn dân” - vị lãnh đạo này khẳng định.

Theo số liệu của Điện lực Hải Phòng, tiêu dùng của 1 triệu dân cũng không thấm vào đâu so với tiêu thụ điện của các nhà máy thép. Cụ thể, toàn bộ điện cho sinh hoạt của mấy triệu dân TP Hải Phòng chỉ khoảng 3,2 triệu kWh/ngày trong khi nhu cầu điện của tám nhà máy lớn, trong đó có sáu nhà máy thép đã lên tới trên 4 triệu kWh/ngày. Như vậy điện cho sáu nhà máy thép tương đương khoảng 20% tổng nhu cầu điện của Hải Phòng.